język Polskijęzyk Angielskijęzyk Niemiecki

Historia

 

 

Krystyna Tomek

(1917– 1994+)

Włodzimierz

(1912– 1995+)

 

        

 

Początki przyjaźni z przyrodą.         

 

   Zainteresowanie przyrodą założyciela muzeum- dr Włodzimierza Tomka - ujawniło się już w dzieciństwie. Jako pięciolatek miał przygarnąć i opiekować się młodą kawką. Zarówno ojciec jak i obaj dziadkowie byli myśliwymi, od których czerpał wiedzę przyrodniczą, szczególnie na wspólnych polowaniach.  

 

     ,,Na polowaniu z dziadkiem''

    

 

'

 

     ,,Przy dworze w Lipniczce k. Bobowej''

 

 

     Studia na Wydziale Leśnym Politechniki Lwowskiej rozpoczął jeszcze przed 1939 roku. Ze względu na II Wojnę Światową finalizował je już 1947 roku, na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego. Krótko zajmuje się pracą naukową; najpierw w Instytucie Badawczym Leśnictwa w Krakowie (w 1946 roku) , później na Wydziale Leśnym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1.X.11946-31.VIII 1947). Obejmuje wówczas posadę starszego asystenta w katedrze Entomologii. Po powrocie do Ciężkowic obejmuje stanowisko leśniczego w Nadleśnictwie Gromnik. Praca ta przerywana była krótkimi epizodami, jak objęcie stanowiska adiunkta w Nadleśnictwie Ropa oraz zlecenia wykonywane dla Instytutu Ochrony Przyrody w Krakowie. Były to na przykład inwentaryzację obiektów przyrodniczych takich jak parki podworskie, zabytkowe drzewa, rezerwaty w powiatach: tarnowskim, gorlickim, nowosądeckim i jarosławskim. W czasie, kiedy nie miał stałego zatrudnienia w Nadleśnictwie Gromnik (lata pięćdziesiąte), żona Krystyna uczyła matematyki i fizyki  w Metalowo-Elektrycznej Szkole Zawodowej w Ciężkowicach.

     Przez całe życie wnikliwie eksplorował tereny Pogórza i od początku istnienia tarnowskiego koła PTTK był jego członkiem. Otrzymał między innymi srebrną odznakę turystyczną, był także społecznym opiekunem zabytków z ramienia Zarządu Głównego PTTK.

  

 

     ,,Łowiectwo"

 

    Z całą pewnością od najmłodszych lat brał udział w polowaniach, ale do Małopolskiego Towarzystwa Łowieckiego we Lwowie wstąpił w 1935 roku. Wraz z innymi myśliwymi zakłada on w 1946 roku Koło Łowieckie „Dzik” z siedzibą w Ciężkowicach, a obwodem dzierżawionego terenu w Pleśnej. Od 1959 roku siedziba koła przeniesiona jest do Gromnika pod nazwą „Szarak”, a dzierżawiony teren to okolice Ciężkowic. Wreszcie w 1986 Koło to dzieli się na KŁ „Leśnik” w Gromniku i KŁ „Szarak” w Ciężkowicach.  W ostatnim Dr Tomek do końca swojego życia pełni funkcje Łowczego.  Za liczne zasługi na rzecz rozwoju kultury łowieckiej w regionie otrzymuje brązowy, srebrny i złoty medal zasługi, a w końcu najwyższe odznaczenie „Złom”.

 

 

   ,,Złom''

 

 

   ,, Medalowe  parostki dr W. Tomek"

 

        Ochrona przyrody

 

 

  

         

 

 

      Dom państwa Tomków był zawsze pełen zwierząt.  Mieszkańcy okolic regularnie dostarczali do tego swoistego azylu ranne, chore czy młode dzikie zwierzęta. Wśród najsłynniejszych lokatorów domu należy wymienić lisa Patrycego ”Dwunastego”, szpaka Srajka (oficjalnie zwanego jednak „Rajtkiem), kunę Kunegundę, tchórza Kajetana, sarnę Kozię i Basię, gadożera, kruki i dzikie kaczki. Sporo z nich, dzięki skutecznemu leczeniu, żyło potem wiele lat w ogrodzie państwa Tomków. Jednym z najważniejszych działań na rzecz ochrony przyrody dr Tomka, było wstrzymanie eksploatacja piaskowca w rezerwacie „Skamieniałe Miasto”.

 

  

        Po wojnie ludzie wydobywający kamień w rezerwacie doprowadzili do jego likwidacji. Ocalić skałki udało się dzięki stworzeniu „regionalnego” rezerwatu, który w sensie prawnym został na nowo utworzony dopiero w 1971 roku. Ponadto dr Włodzimierz w latach 60-tych pomaga w tworzeniu rezerwatu „Diable Skały” w Bukowcu. W zabytkowym parku przy dworku I.J. Paderewskiego ratuje od wycięcia stare drzewa. Bezsprzecznie wyjątkowy wkład w poznanie i dokumentowanie wiedzy o walorach regionu mają liczne publikacje Dr Tomka, które powstały podczas długoletnich obserwacji i prac badawczych.

  

Ornitologia, entomologia  - publikacje.

 

      Obok łowiectwa największą pasją dr Tomka były ptaki. Pół wieku badań i dokumentacji ornitofauny Pogórza zaowocowało pracą doktorską, której promotorem był ówczesny docent, a później profesor Zygmunt Bocheński. Sporo miejsca w swoich obserwacjach poświęca również owadom. Najważniejsze publikacje dotyczące wyżej wymienionych zagadnień to „Ptaki Zachodniej części Pogórza Ciężkowickiego” (Acta Zoologica Cracoviensia nr 16, Kraków 1973) oraz „Fauna motyli większych rezerwatu „Skamieniałe Miasto” w Ciężkowicach i okolicy” (Polskie Pismo Entomologiczne, Kraków 1948). Dr Tomek najczęściej publikuje na łamach Przeglądu Zoologicznego, ale wiele artykułów znajdziemy również w „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”, „Łowcu Polskim” i innych czasopismach o lokalnym zasięgu. Do najciekawszych należą na przykład artykuły dotyczące żbika na terenie Pogórza Ciężkowickiego, obecności edredona na Białej Dunajcowej czy zachowania ptaków w czasie zaćmienia słońca.

 

      ,,Widokówka publikowana  przez dr W. Tomka"

 

         Historia kolekcji  

 

 

 

 

 

      Dr Włodzimierz słynął z mani zbieractwa. Z relacji syna wiadomo, że zbierał nie tylko trofea i rzeczy związane z przyrodą, ale nawet papierki z czekolady. Na początku owe „skarby” w postaci skór, czaszek i owadów zajmowały jeden, potem dwa pokoje, aż w końcu wypełniły wszystkie wolne miejsca w ich domu. Ponieważ znajomi i nie tylko, często przychodzili, aby oglądnąć liczne ciekawostki z rozszerzającej się kolekcji, w pewnym momencie pojawił się pomysł, aby zbiory przenieść i udostępniać w innym miejscu. Dzięki dobrej woli ówczesnej Rady Gminy, w 1989 roku, urządzono ekspozycję w budynku, w którym po wojnie działała porodówka, a potem hotelik przy restauracji „Pogórzanka”.

 

 

 

    Założyciel muzeum na łamach tygodnika TEMI szczególnie dziękuje za poparcie tej inicjatywy wojewodzie Stanisławowi Nowakowi, naczelnikowi Gminy Ciężkowice Januszowi Tomaszkiewiczowi oraz sekretarzowi Janowi Motyce. W tym czasie, w okresie nie dłuższym niż jeden rok, jednym z pracowników muzeum jest Bogdan Kieś. Jako absolwent Wydziału Leśnego AR w Krakowie czyni pierwsze kroki w sztuce preparacji pod  okiem Dr Tomka. Obecnie jest jednym z najlepszych preparatorów w naszym kraju chętnie wspierającym działalność ciężkowickiego muzeum.

Gdy dr Włodzimierz Tomek umiera w 1995 roku, Gmina Ciężkowice przy pomocy Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w Tarnowie wykupuje zbiory od rodziny Tomków.

Po wcześniej wymienionym Bogdanie Kiesiu opiekę nad eksponatami sprawuje Edward Karasiński, aż do 2003 roku, potem Aneta Wilga, a od połowy 2006 roku - Wojciech Sanek.Z biegiem czasu ekspozycja przygotowana przez Dr Tomka tak i w sensie koncepcji jak i estetyki powoli traciła użytkowe walory.

 

 

 

 

     Ze względu na ciasnotę i zły stan techniczny budynku Społeczna Rada Muzeum, w 2007 roku, za główny warunek rozwoju placówki postawiła remont i rozbudowę budynku. Dzięki aplikacji o fundusze europejskie konieczne środki udało się uzyskać w 2009 roku. Na czas remontu i rozbudowy (2010 – 2011), tymczasową siedzibę muzeum zlokalizowano w dawnej „Podgórzance”.

 

 

godziny otwarcia

W  miesiącach  maj - wrzesień 

muzeum

czynne w dniach   

od poniedziałku do piątku

w godzinach od 8.00 do 16.00

Soboty od 10.00 do 16.00

Niedziele od 12.00 do 17.00

 

Uwaga w miesiącach Lipiec i Sierpień

Muzeum w Poniedziałki

NIECZYNNE

 

Od października do kwietnia muzeum

czynne w dniach

od poniedziałku do piątku, 

w godzinach od 8.00 do 16.00

 

Zwiedzanie muzeum w innych

terminach po wcześniejszej konsultacji

telefonicznej.

Przewodnik po ekspozycji muzeum 

(telefoniczna rezerwacja terminu).

 


Copyright © 2011 Muzeum Przyrodnicze | informacja o finansowaniu | realizacja: www.marketingstudio.pl